Denemarken

Danske Statsbaner (DSB) = Deense staatsspoorwegen

Something is rotten in the state of Denmark (Marcellus in "Hamlet", Shakespeare). Maar het bier is er prima!

Odense, 7 september 2010. Het team van Langs de rails bracht een bezoek aan Odense (het Deense spoorwegmuseum) en aan Ängelholm (een van de twee Zweedse spoorwegmusea). Hier poseren wij in een Deense voorstadstrein.

Odense, 7 september 2010. Twee van de bewaard gebleven Deense stoomlocomotieven. Net als bij Deense schepen
zit om de schoorsteen een rood-wit-rode band.

Odense, 7 september 2010. Loc P 125, in 1882 gebouwd door Hohenzollern. Deze loc was bestemd voor lijnen met een zeer lichte bovenbouw (17,5 kg/m). Eigenlijk staat deze locomotief verkeerd opgesteld, want de normale rijrichting was met de schoorsteen achter. Onder de tender zit daarom een speciaal draaistel (Busse's patent). Ook zit aan die kant van de loc een koeievanger. Eigenlijk is dit een soort Cab Foreward. De loc was gebouwd voor eenmanbediening, vandaar de kleine cabine, maar in de praktijk deden er toch altijd twee man dienst. De serie bestond uit twaalf locs. Loc 125 heeft dienst gedaan tot 1948. Zwartwitfoto en tekening komen uit een oude museumcatalogus.

Odense (spoorwegmuseum), 7 september 2010. Modellen van twee DSB-locomotieven. Loc 1001 is een vertegenwoordiger van een grote serie, gebouwd door het Zweedse NoHAB onder licentie van General Motors. Dat kunnen wij ook, dacht de Deense locomotiefindustrie, en die kwam in 1957 met een eigen ontwerp. Hiervan zijn slechts twee exemplaren gebouwd: MY 1201 "Marylin Monroe" en MY 1202 "My Fair Lady". Deze locomotieven waren geen succes en zijn vrij snel gesloopt.
In Duitsland is een bepaald loctype vernoemd naar de Italiaanse filmster Gina Lollobrigida.

Odense, 7 september 2010. DSB-loc 1112 uit 1956. Meer Bolle Neuzen.

Odense (spoorwegmuseum), 7 september 2010. Aan boord van loc 1112. Ik heb dit even voor u getest: de machinist heeft het niet ruim in deze verder stoer uitziende locs. Een aardigheidje is de film die je vanuit de cabine kunt zien. Er zijn diverse andere locs van dity type bewaard gebleven. Anno 2010 waren er zelfs nog verschillende in actieve dienst. Zo zag ik vanuit ons hotel in Odense 's ochtends twee exemplaren richting Nyborg rijden, met een korte keteltrein.

De Nord-Express, getrokken door een nieuwe dieselelektrische loc van 1500 pk. Bron: "Danske Statsbaner 1954".
Rechts twee voorseinen, herkenbaar aan de vlakke bovenkant. Hoofdseinen hebben een ronde bovenkant en hebben ook meer dan drie lichten. Er staan op deze foto twee voorseinen naast elkaar, geldend voor resp. het linker en het rechter spoor. Geel betekent langzaam rijden. Groen betekent doorrijden. Dubbel groen betekent doorrijden, het volgende sein is ook groen. In voorseinen knipperen de lampen.

Odense, 7 september 2010. Inspectievoertuig van de Skagensbahn (SB), een achtcilinder Pontiac uit 1933. De auto was eerst eigendom van een particulier en werd later gebruikt als taxi. In 1944 kocht de SB deze auto en zette er spoorwielen onder. Daarachter staat een rangeertractor van de DSB uit 1953, die dienst heeft gedaan bij de werkplaats in Kopenhagen.

Odense, 7 september 2010. Inspectievoertuig van de Deense Spoorwegen, een Ford V8 uit 1937.

Jernbanemuseum Odense, 7 september 2010. Wagen met potten voor het vervoer van zoutzuur. Begin vorige eeuw bestonden er nog geen staalsoorten of coatings die bestand waren tegen de inwerking van logen en zuren. Daarom werden deze vloeistoffen vervoerd in aardewerk vazen of potten. De potten konden 1000 of 1200 liter vloeistof bevatten, waren ruim 1,5 meter hoog, hadden een diameter van ruim een meter en wogen 350 kilo. Ze waren gemaakt van bruin geglazuurd aardewerk. De MBS in Haaksbergen bezit ook zo'n pottenwagen, maar zoekt daarvoor nog originele potten.

Odense, 7 september 2010. Houten sneeuwploeg.

[beweeg muis naar onderste foto]
Jernbanemuseum Odense, 7 september 2010. Autobus Triangel O21, in 1935 gebouwd door De Forenede in Odense. De DSB heeft een paar honderd van dit soort bussen gehad, van verschillende fabrikanten. Deze bus deed dienst tot 1954.

Odense, 2005. Deens Spoorwegmuseum. Foto's Dennis Revier.

Randers, 14 april 2008. Gemoderniseerde Sprinter SGMm 2141 is achter loc MZ 1458 op weg naar Nederland.
Foto Daniël Friederichs.

Odense, 7 september 2010. Seinhuis. Zwartwitfoto: het bedieningspaneel van de
recent geïnstalleerde relaisbeveiliging. Bron: "Danske Statsbaner 1954".

Odense, 7 september 2010. DSB-loc 3020 is met een City Night Line op weg naar Kopenhagen.

Odense (station en museum), 7 september 2010. Links een lichtsein zoals dat op Deense emplacementen wordt gebruikt. De letters PU staan voor Perron Udkørsel (perron voorbij). Dat betekent dat het als rangeersein kan functioneren (zie hierna) of als sein voor doorgaande treinen. In dat geval brandt het rode of het groene licht (stop resp. rijden). Het groene licht kan ook knipperen: dat betekent dat het volgende sein ook groen is. Een rangeersein kan ook als dwergsein voorkomen, in dat geval zonder rode en groene lamp. Een rangeersein kan de volgende beelden tonen: twee lampen naast elkaar = stop, twee lampen boven elkaar = rijden, twee lampen schuin naar rechts = voorzichtig, twee lampen schuin naar links = sein niet van toepassing (vrij rangeren).

Cabinn Hotel Odense / terugroepactie Lada

In september 2010 logeerden wij twee dagen in het Cabinn Hotel Odense (Denemarken). Dit reclamefilmpje laat iets zien van dit budgethotel naast het station. Het woord "cabinn" laat geen misverstanden bestaan over de grootte van de kamers, maar als je er alleen komt om te slapen is het prima. Bonusmateriaal: een terugroepactie van Lada.

Vogelfluglinie, 10 september 2010. Tussen Puttgarden en Rødby varen veerschepen waarmee ook treinen worden vervoerd. Wie met de trein van Duitsland naar Kopenhagen wil, kan kiezen tussen twee grensovergangen: Flensburg of Puttgarden. In het laatste geval is een boottocht nodig. De trein gaat mee, maar tijdens de overtocht mag je er niet in blijven zitten. Het is namelijk de bedoeling dat je taxfree gaat shoppen aan boord. Na drie kwartier ga je weer in de trein zitten en vervolg je je reis. De schepen varen twee keer per uur, 24 uur per dag. Er zijn echter plannen om een brug aan te leggen, waarmee een eind zal komen aan deze in 1963 in gebruik genomen veerverbinding.
Mijn laatste Deense geld heb ik gestopt in de spaarpot van de Deutsche Gesellschaft zur Rettung Schiffbrüchiger.
Als afstammeling van een familie van reddingswerkers is dat voor mij een vanzelfsprekendheid.

Tussen Duitsland en Denemarken rijden treinstellen Baureihe 605 (de dieselversie van de ICE). Deze gaan mee op de veerschepen van de Vogelfluglinie. Foto gemaakt op 21 februari 2009 door Marcel van Westendorp.

Boze Zugbegleiterin

Op de heenreis zijn wij via Flensburg gereisd. Op de terugreis gingen we via Puttgarden. Onze kaartjes hadden we besteld via de Treinreiswinkel. Allemaal prima geregeld, op één ding na: ons treinkaartje gaf aan dat we via Flensburg zouden reizen, op onze reservering stond Puttgarden. Eerst kwam er een Deense conducteur: die moest glimlachen toen hij zag wat er aan de hand was. Maar toen we in Duitsland waren kwam er een Duitse Zugbegleiterin die heel boos werd: we hadden via Flensburg moeten reizen want dat stond op onze Fahrkarte. Ja maar zei ik, er is een fout gemaakt, kijk maar naar onze Platzkarte. Maar daar wilde ze helemaal niet naar kijken. Ze kwam zelfs met de malle beschuldiging dat we de dienstregeling van onze Fahrkarte hadden afgescheurd, waarbij ze wees op de perforatie aan de bovenkant. Ik kon zo gauw niet op het Duitse woord voor kettingformulier komen, want ik had haar graag willen uitleggen hoe dat gaat met het printen van treinbiljetten. Want dat je dus daardoor altijd perforaties krijgt. Boos knipte ze een gaatje in onze Fahrkarte en beende weg.

Reactie van de Treinreiswinkel: Het spijt ons dat uw kaartjes niet in orde waren. Foutjes zijn menselijk, maar wij vinden het jammer dat u daar de dupe van bent geworden. Om de kwaliteit te bewaken en te bevorderen worden al onze medewerkers dit najaar opnieuw getraind!

Ik heb weleeens eerder kaartjes besteld via de Treinreiswinkel. Daarbij gaf ik aan dat ik ze zelf zou komen ophalen in Leiden. Ik moest daar toch zijn en ik vond het niet zo'n prettig idee dat kaartjes van een paar honderd euro over de post zouden worden gezonden. En dus stuurde de Treinreiswinkel de kaartjes toch per post.

Svendborg, 10 september 2011. Met enige regelmaat krijg ik putdeksels toegezonden. Gelukkig digitaal. Dit exemplaar ligt in Svendborg, een uit 1229 daterend stadje in Denemarken. De naam (Zwijnenburg) zou slaan op de grote hoeveelheid zwijnen die zich daar toen ophielden. Foto Jaap van Driel.

Kopenhagen, 8 september 2010. Putdeksel van Københavns Energi. Die levert niet alleen energie, maar verzorgt ook de afvoer (afløb) van water.

Lyntog Ma 460, afgeleid van de Duitse VT 11.5. Deze kon in het midden worden gesplitst en dan vanuit een stuurstand met doorloopkop worden bediend. Op die manier pasten de twee helften naast elkaar op een veerboot.
Foto Geert Mørk, Danmarks Jernbanemuseum.

Model van Roco van de Lyntog Ma 460. Bron: www.modeltog.dk.

Vierwagenstel in de oorspronkelijke kleuren. Fabrieksfoto's Maschinenfabrik Augsburg-Nürnberg (MAN), collectie Nico Spilt.

Blokpost Bunnik, 10 juli 2009. Een van onze dochters is met een vriendin op weg naar Kopenhagen. Trein EN 447 wordt getrokken door een traditioneel smerige locomotief van Railion, dit keer de 1604. Still uit een filmopname.

Dordrecht, 12 december 2009. Loc 1745 met de Kopenhagen Express. Foto Rob van der Rest.

Aalborg, 24 augustus 2008. Limfjordsbanen, een 18 kilometer lange museumspoorlijn van Aalborg Banegård naar
Aalborg Østhavnen. Er wordt ook met stoom gereden, maar hier zien we een dieselloc uit 1952 in actie.
Foto's Jos van den Tempel.

Legoland, 12 augustus 2008. Foto's Remco Cammenga. Van Lego kun je ook zelf treinen maken.

Deense cartoon! Ik hoop niet dat er godsdienstfanaten zijn die zich hier aan storen.
The Railway Gazette, december 1939. De dierentuin van Kopenhagen heeft onlangs twee giraffes gekregen.
De cartoonist weet wel een nuttige betrekking voor deze dieren.

Danske lokomotiver og motorvogne 1980-01-01. Door Tom Lauritsen. Frank Stenvalls Förlag, Malmö, 1980. ISBN 9172660473. Materieeloverzicht van de DSB en andere Deense spoorwegmaatschappijen. De DSB had in 1980 nog enkele stoomlocs op de rol staan: 658, 708, 736, 917, 963 en 991.

Danmarks Jernbanemuseum. Historie og rullende materiel. Door Poul Thestrup en Ulrik Tarp Jensen. Uitg. Danmarks Jernbanemuseum, 2000. ISBN 8798222740. Brochure over het spoorwegmuseum in Odense.

DSB Jernbanemuseum Odense. Museumcatalogus uit circa 1975,
toen het eerste deel van het museum was geopend.

Deense stoomlocs hadden net als stoomschepen een rood-wit-rode band om de schoorsteen.

Zie ook:

• Kopenhagen Express (december 2009)
• Noorwegen
• Zweden
• Legomodellen
• Informasjon 
• Information 
• In welke musea ben ik geweest?

Websites:

• www.jernbanemuseet.dk
• www.museumstog.dk
• www.jernbaneklub.dk
• www.legoland.dk
• dk.trackmap.net/signal (Deense seinen)

vorige       start       omhoog